Aleksander Krzywobłocki, Wojciech Krzywobłocki. Montaże z natury.

Łączenie ze sobą obrazów w nowe całości było jedną z głównych metod twórczych stosowanych przez artystów nowoczesnych. Debora Vogel – poetka i teoretyczka sztuki aktywna w okresie międzywojennym we Lwowie – wywodząc genealogię fotomontażu z doświadczeń kubizmu i surrealizmu, uznała go za metodę służącą ukazaniu polifonii współczesnego życia. W okresie powojennym praktyki montażowe, zasilane rozwojem fotografii i reprodukcji graficznej, stymulowały zmiany kulturowe wpisujące się w ogólniejsze procesy demokratyzacji społeczeństw.

Wystawa konfrontuje ze sobą postacie Aleksandra Krzywobłockiego (1901-1979) i Wojciecha Krzywobłockiego (ur. 1938), ojca i syna, eksponując wspólną im tendencję do eksperymentowania z mediami wypowiedzi twórczej. Aleksander Krzywobłocki, współtwórca działającej w latach 1929-1935 lwowskiej formacji ARTES, był autorem prac fotograficznych i projektów architektonicznych. Jego fotomontaże znamionują się niezwykłym wyczuleniem na korespondencje wizualne i znaczeniowe miedzy zestawianymi elementami. Był również autorem nowatorskich projektów architektonicznych. Wojciech Krzywobłocki, od 1984 roku zamieszkały w Wiedniu, jest artystą multimedialnym, posługującym się technikami graficznymi dla utrwalenia doświadczenia środowiska naturalnego, a także dla rozbijania monolitów znaczeń symboli znanych z tradycji kultury. Dla obu twórców fotografia jest dziedziną odkrywania nie uświadamianych dotąd aspektów rzeczywistości. Zestawiają ze sobą fragmenty obrazów dla tworzenia struktur otwartych znaczeniowo, podatnych na wypełnienia znaczeniowe w procesie aktywnej percepcji. 

Wystawa obejmuje cykle prac Aleksandra Krzywobłockiego powstałe w okresie międzywojennym: „kompozycje fotograficzne” ukazujące zestawienia elementów rzeczywistości, „foto-przekazy portretowe” podejmujące grę z konwencjami ukazywania postaci, „montaże z natury” rejestrujące sceny zaaranżowane z udziałem zaprzyjaźnionych osób, oraz fotomontaże dialogujące z poetykami surrealizmu i konstruktywizmu. Rozszerzeniem tego zbioru jest wybór fotomontaży powstałych w okresie powojennym, znamionujących się dramatyzmem zestawień i bogactwem odniesień do tradycji kultury europejskiej. Wystawa prezentuje również wątek architektoniczny twórczości Aleksandra Krzywobłockiego: projekty budynków nawiązujących do idei funkcjonalizmu oraz pomników znamionujących się syntetyzmem formy i tendencją do otwierania jej na rzeczywistą przestrzeń. 

Z pracami Aleksandra dialogują wybrane prace graficzne Wojciecha Krzywobłockiego, zderzające ze sobą fragmenty przedstawień fotograficznych. Artysta zmierza do uzyskania w swoich montażach efektu przestrzenności posługując się metodami rekonfiguracji części obrazu, zamiany pozytywu w negatyw lub wpisywania ich w strukturę podziałów prostokątnych. Służy temu również – jak w instalacji Mutacje – zabieg rozwarstwienia obrazu przez rozdzielenie go na części i wpisanie ich w prostopadłościenne konstrukcje wykonane ze stalowej siatki. Ruchoma percepcja tych obiektów umożliwia odbiorcom wyobrażeniowe wniknięcie w strukturę głęboką zarejestrowanej fotograficznie materii. Praca ta stanowi, zdaniem kompozytora Zygmunta Bargielskiego (ur. 1937), „fascynującą fakturę wizualną”: jej „rozmigotanie i wibracje” zainspirowały go do stworzenia kompozycji dźwiękowej, której nagranie również włączone jest do wystawy. 

Prawa autorskie zdjęć: Instytut Polski w Wiedniu

 

organizatorzy: